Neymiş Bu? Küçük Albert Deneyi

Davranışçı Psikolog John B. Watson tarafından yapılan bu deney, korkuların ne şekilde kazanıldığını anlamayı amaçlıyordu.


37
11 shares, 37 points

Davranışçı Psikolog John B. Watson, korkuların ve fobilerin sonradan öğrenildiğini gözlemlemiş ve bu amaçla 8 aylık olan Küçük Albert ile deneysel ortamda bir çalışma yapmıştır.

Çalışmanın amacı, başlangıçta hayvanlardan korkmayan Küçük Albert'ın deney ortamında korkmayı nasıl öğrendiğini gözlemlemek, böylece korkuların nasıl geliştiğini anlamaktır. Bu çalışmanın sonuçları 1920 yılında yayınlanmıştır.

Davranışçı psikologlar klasik koşullanma üzerinde durur ve davranışlarımızı büyük ölçüde klasik koşullanma aracılığıyla geliştirdiğimizi savunur. Çok bilinen Pavlov'un köpeği konusu bunun en iyi örneklerinden biridir.

Temel prensip olarak klasik koşullanma, organizmaların doğal uyarıcılara verdiği doğal tepkileri, yapay uyarıcılara da verip vermediğini denemek için yapılmış deneyler bütünüdür. Yani doğal bir uyarıcı olan yemek ile yapay bir uyarıcı olan zil sesi arasındaki ilişki öğretilirse, yemeğe verilen tepki zil sesine de verilecektir.

Watson ise benzer şekilde, aslında korkutucu olmayan bir hayvan ile çok yüksek bir sesi bir araya getirmiş, böylece Küçük Albert'ın hayvandan korkmasını sağlamıştır. 

Deneyde öncelikle Küçük Albert boş bir odaya alınır ve çeşitli hayvanlarla bir araya getirilir. Bu hayvanlar Albert'ın dikkatini çeker ve onlara dokunmak ister, herhangi bir korku belirtisi göstermez; böylece Albert'ın hayvanlardan kesinlikle korkmadığı anlaşılmış olur. Korku, yapılacak bu deney sonrasında öğrenilmiş olacaktır.

Deneyin sonraki aşamasında ise Küçük Albert ve bir fare bir araya getirilir. Albert yine fareye dokunmak ister, onunla oynamak ister; ancak bu kez fareye her dokunduğunda çekiçle bir zile vurulur. Böylece Albert yüksek sesten korkarak sıçrar ve ağlamaya başlar. Öğrenmenin pekişmesi için Albert'ın sakinleşmesi ve tekrar fareye dokunması beklenir; her dokunduğunda zil sesi tekrarlanır.

Deneyin son aşamasında ise artık zil sesi kullanılmayacaktır; çünkü başlangıçta fareden korkmayan Küçük Albert, artık fareyi gördüğü anda korkmaya ve ağlamaya başlamaktadır.

Ya sonra? Zavallı Küçük Albert'ın akıbeti ne oldu dersiniz? Öncelikle deney başarılı olmuştu, korku ve fobilerin nasıl kazanıldığıyla ilgili çok önemli bir veri elde edilmiş oldu. Watson önemli bir başarı kaydetmişti; ancak deney sonrasında Küçük Albert'ın psikolojisiyle kesinlikle ilgilenmedi. Küçük Albert huzursuz ve korkulu bir şekilde hayatına devam etti; korkuyu beyaz fare ve zil sesi aracılığıyla öğrenmişti ve bu öğrenme tahmin edilemeyecek kadar kalıcı ve kapsamlı oldu. Zavallı Albert artık fareyi anımsatan bütün nesnelerden korkmaktaydı. Nedir bunlar? Beyaz ve tüylü olan hemen her şey! Tavşan, köpek ve hatta beyaz sakallı insanlar hatta ve hatta Noel Baba! 

Yıllar sonra psikolog Hall P. Beck tarafından yapılan araştırmalar sonucunda gerçek adının Douglas Merritte olduğunu öğrendiğimiz Küçük Albert, beyaz ve tüylü nesnelere karşı fobileri olan sağlıksız bir kişilikle yaşamını sürdürmeye çalışmıştı. Fakat yaşamı çok da uzun sürmeyen Albert, 7. yaşını bile kutlayamadan hidrosefali (beyinde su toplanması) sonucu hayata gözlerini yumdu. Ah zavallı Albert!

Deney anına ilişkin görüntüler


Like it? Share with your friends!

37
11 shares, 37 points
Format Seç
Kişilik testi
Kişiliğiniz hakkında bir şeyler ortaya çıkaran soru dizisi
Bilgi Yarışması
Doğru ve yanlış cevapları olan bilgi soruları
Anket
Genel eğilimleri belirlemek için oylama
Haber
Görsellerle ve alıntılarla zenginleştirilmiş metin
Liste
Klasik Listeleme
Gerisayım
Klasik Gerisayım
Open List
Kendi içeriğini ekle ve en iyi içerik için oylama yap
Sıralı Liste
En iyi liste seçeneği için oylama yap
Meme
Kendi fotoğrafını yükle ve üzerine yazılar ekle
Video
Youtube, Vimeo ve Vine Alıntıları
Ses dosyası
Soundcloud veya Mixcloud Alıntıları
Resim
Resim veya GIF
Gif
GIF format